Siri pendedahan The Corporate Secret sebelum ini mengenai skandal Projek Desaru apabila syarikat kroni Tan Sri Muhyiddin yang dikuasai oleh Tan Sri Esa Mohamed dan Dato’ Choo Keng Weng telah menerima dana berbilion ringgit daripada Khazanah bagi membangunkan Projek Desaru Coast. Bagaimana Tan Sri Esa Mohamed dan Dato’ Choo Keng Weng memperolehi dana Khazanah dengan bantuan pegawai Khazanah?
Mengapa SPRM tidak menyiasat kes ini? Kronologi pendedahan artikel kroni Tan Sri Muhyiddin seperti berikut;
31 Mei 2023
SPRM Digesa Siasat Skandal Muhyiddin Tanah Stamford & ‘Tan Sri Esa’ Kroni Projek Desaru Rembat Berbilion Dana Khazanah
8 Jun 2023
Taikun Choo Keng Weng di Belakang Tan Sri Esa Kroni Muhyiddin Rembat Dana Khazanah Projek Desaru
19 Jun 2023
[PART 1] KidZania Singapura Berhutang Khazanah RM184.17 Juta, Dijual Harga Murah Akibat Kegagalan Stephanie Saw, CEO DRH
26 Jun 2023
[PART 2] Projek Desaru Rugi: Bagaimana Muhyiddin, Tan Sri Esa, Dato’ Choo & Stephanie Saw, CEO DRH Rembat Dana Khazanah?
27 Ogos 2023
Muhyiddin & Projek Desaru: Mengapa SPRM Tidak Kejar Tan Sri Esa, Dato’ Choo Keng Weng & Stephanie Saw Rembat Dana Khazanah?
APA TERJADI KEPADA DESARU DEVELOPMENT CORPORATION SDN. BHD TAHUN 2025 DAN 2026?
Syarikat itu Desaru Development Corporation Sdn. Bhd. (DDC) yang sahamnya dimiliki Tan Sri Esa, Dato’ Choo Keng Weng dan anak syarikat Khazanah Nasional terus berdepan cabaran kewangan yang ketara meskipun menguasai aset pembangunan bernilai lebih RM1 bilion namun terus rugi sejak dibangunkan hingga kini.
Berdasarkan penyata kewangan terkini, Desaru Development Corporation Sdn. Bhd. (DDC) merupakan syarikat yang ditubuhkan pada 9 Mac 1995 dan sebelum ini dikenali sebagai Bagan Cerah Development Sdn. Bhd. Struktur pemilikan syarikat menunjukkan Stulang Ventures Sdn. Bhd. merupakan pemegang saham terbesar dengan pegangan 35.21 juta saham atau 85.4 peratus, manakala baki 14.6 peratus atau enam juta saham dimiliki oleh Permodalan Darul Ta’zim Sdn. Bhd. Secara keseluruhannya, DDC mempunyai 41.21 juta saham diterbitkan dengan modal saham berbayar berjumlah RM232.07 juta.
Lembaga Pengarah DDC dianggotai oleh Tan Sri Dato’ Sri Haji Esa Mohamed, Dato’ Mohamed Nasri Sallehuddin, Mohd Noorazam Osman, Ramlee A. Rahman, Darhim Dali Hashim, Reagan Chan Chung Cheng dan Idzham Mohd Hashim.
Walaupun DDC masih mencatatkan kerugian besar, prestasi hasil menunjukkan peningkatan berbanding tiga tahun lalu. Pada tahun kewangan berakhir 31 Disember 2021, syarikat merekodkan hasil sebanyak RM26.82 juta. Angka tersebut meningkat kepada RM86.97 juta pada tahun 2024, mewakili pertumbuhan lebih 223 peratus.
Peningkatan hasil ini menunjukkan aktiviti operasi dan pembangunan dalam ekosistem Desaru Coast. Namun begitu, peningkatan tersebut masih belum mencukupi untuk menampung kos operasi, kos pembangunan dan beban kewangan yang terus meningkat.
Kerugian Tahunan Berkurangan Tetapi Masih Membebankan
Bagi tahun kewangan 2024, DDC mencatatkan kerugian sebelum cukai sebanyak RM127.55 juta dan kerugian selepas cukai RM128.45 juta. Walaupun angka ini masih tinggi, ia sebenarnya menunjukkan penambahbaikan berbanding tahun 2021 apabila syarikat merekodkan kerugian selepas cukai RM159.28 juta.
Secara keseluruhan, kerugian tahunan berjaya dikurangkan sebanyak RM30.83 juta atau sekitar 19.4 peratus dalam tempoh tiga tahun. Namun begitu, syarikat masih gagal mencapai keuntungan operasi yang mampan, sekali gus menandakan bahawa proses pemulihan kewangan masih berada pada peringkat awal.
Defisit Bersih Melonjak Lebih 57 Kali Ganda
Perbandingan kedudukan kewangan antara 2021 dan 2024 menunjukkan gambaran yang lebih membimbangkan.
Pada tahun 2021, DDC memiliki jumlah aset sebanyak RM1.64 bilion berbanding liabiliti RM1.65 bilion, menghasilkan defisit bersih sekitar RM8 juta.
Namun menjelang 2024, jumlah aset syarikat merosot kepada RM1.19 bilion manakala jumlah liabiliti meningkat kepada RM1.65 bilion. Keadaan ini menyebabkan defisit bersih melonjak kepada RM462.7 juta.
Dalam tempoh tiga tahun sahaja, defisit bersih syarikat meningkat lebih 57 kali ganda. Walaupun kerugian tahunan berjaya dikurangkan, kemerosotan nilai aset dan peningkatan tanggungan kewangan telah menyebabkan kedudukan kunci kira-kira syarikat menjadi jauh lebih lemah berbanding sebelumnya.
Liabiliti Melebihi Nilai Aset
Laporan kewangan 2024 menunjukkan DDC memiliki jumlah aset sebanyak RM1.19 bilion yang terdiri daripada aset bukan semasa bernilai RM872.8 juta dan aset semasa RM318.8 juta.
Bagaimanapun, jumlah liabiliti syarikat mencecah RM1.65 bilion, terdiri daripada liabiliti bukan semasa sebanyak RM702.8 juta dan liabiliti semasa RM951.6 juta.
Perbandingan tersebut menunjukkan syarikat berada dalam kedudukan liabiliti melebihi aset atau “negative equity”, iaitu keadaan di mana tanggungan kewangan melebihi nilai aset yang dimiliki. Dalam dunia korporat, keadaan sebegini lazimnya dianggap sebagai petunjuk tekanan kewangan yang serius dan memerlukan langkah penstrukturan semula bagi memastikan kelangsungan jangka panjang.
Faktor Yang Menyumbang Kepada Tekanan Kewangan
Penganalisis melihat beberapa faktor utama yang berpotensi menyumbang kepada prestasi kewangan DDC.
Antaranya ialah kos pembiayaan yang tinggi bagi projek pembangunan berskala besar di Desaru Coast, keperluan suntikan modal berterusan, serta kos operasi dan penyelenggaraan aset pelancongan yang besar.
Selain itu, kerugian berterusan dalam anak syarikat utama, Destination Resorts and Hotels Sdn. Bhd. (DRH), turut memberi kesan kepada kedudukan kewangan kumpulan melalui peningkatan kepentingan bukan kawalan (minority interest). Situasi ini menyebabkan tekanan terhadap ekuiti kumpulan walaupun hasil operasi menunjukkan peningkatan.
Pendapatan tertahan yang kekal negatif juga menunjukkan keuntungan operasi yang dijana masih belum mencukupi untuk mengimbangi kerugian terkumpul yang diwarisi daripada tahun-tahun sebelumnya.
Cagaran Khazanah Masih Belum Diselesaikan
Satu lagi perkara yang menarik perhatian ialah kewujudan dua cagaran terbuka yang masih belum diselesaikan melibatkan Themed Attractions Resorts & Hotels Sdn. Bhd. (TARH) yang didaftarkan pada tahun 2020 dan 2021.
TARH merupakan entiti berkaitan Khazanah Nasional Berhad yang turut terlibat dalam pembangunan pelbagai komponen pelancongan dan hiburan di Desaru Coast. Kewujudan cagaran yang masih aktif itu menunjukkan masih terdapat komitmen kewangan dan jaminan korporat yang belum ditamatkan sepenuhnya.
Pemulihan Masih Jauh Daripada Selesai
Secara keseluruhannya, prestasi DDC bagi tahun 2024 menunjukkan gambaran bercampur. Dari satu sudut, syarikat berjaya meningkatkan hasil dan mengurangkan kerugian tahunan hampir 20 peratus berbanding 2021.
Namun dari sudut yang lain, kedudukan kunci kira-kira semakin lemah apabila defisit bersih meningkat daripada RM8 juta kepada RM462.7 juta, manakala liabiliti terus melebihi aset.
Keadaan ini menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan model perniagaan dan keupayaan projek-projek di Desaru Coast untuk menjana pulangan yang mencukupi bagi menyokong beban hutang sedia ada. Bagi pelabur dan pihak berkepentingan, pengurangan kerugian tahunan merupakan perkembangan positif, namun pemulihan sebenar masih jauh daripada selesai dan berkemungkinan memerlukan penstrukturan semula kewangan yang lebih menyeluruh pada masa hadapan.
APA TERJADI KEPADA DESTINATION RESORTS AND HOTELS SDN BHD (DRH- KHAZANAH) PEMBERI DANA KEPADA DESARU DEVELOPMENT CORPORATION SDN. BHD. (DDC)?
Projek Desaru adalah projek pemberian dana pembangunan ‘Berbilion-Bilion Dolar’ wang rakyat kepada kroni Muhyiddin. Pemain utama Khazanah ialah Tan Sri Dato Azman Mokhtar (‘Azman), Ganen Sarvananthan (‘Ganen’- bekas Ketua Pegawai Pelaburan ) dan CEO DRH Stephanie Saw Ai Lin (‘Stephanie’).
Tiga individu ini bekerja keras untuk memastikan bahawa dana dari Khazanah disediakan untuk Desaru Development Sdn Bhd (DDC) menjalankan projek ini untuk manfaat Muhyiddin. Muhyiddin telah memberikan kelulusan meneruskan pemberian dana kepada Projek Desaru demi kroninya. Hotel, taman air, taman tema, dan dewan perhimpunan telah dibina di Desaru untuk menarik pelancong.
Stephanie Saw Ai Lin merupakan tokoh utama yang menerajui Themed Attractions Resorts & Hotels Sdn. Bhd yang kemudiannya dikenali sebagai Destination Resorts and Hotels Sdn. Bhd. (DRH). Beliau dilantik sebagai Group Chief Executive Officer (Group CEO) pada 2 April 2019 dan terus menerajui syarikat sepanjang proses transformasi korporat, termasuk ketika syarikat menukar nama secara rasmi kepada Destination Resorts and Hotels Sdn. Bhd. pada 9 Januari 2023. Sebagai syarikat milik penuh Khazanah Nasional Berhad, DRH bertanggungjawab mengurus pembangunan serta operasi pelbagai aset pelancongan strategik negara, termasuk portfolio Desaru Coast, LEGOLAND Malaysia Resort, The Datai Langkawi dan The Els Club Desaru Coast. Rekod SSM turut menunjukkan bahawa bagi tahun kewangan 2021, Stephanie Saw masih disenaraikan sebagai Director dan Manager syarikat.
Di bawahnya suatu ketika kecoh ura-ura Khazanah Nasional menjual pegangan dalam taman tema Legoland jika urus niaga itu menguntungkan. Bagaimanapun penjualan itu di kecam keras oleh rakyat.
Walaupun syarikat melalui penjenamaan semula pada tahun 2023, tiada perubahan berlaku di peringkat Ketua Pegawai Eksekutif. Stephanie Saw kekal mengetuai DRH sehingga Januari 2026, apabila Darhim Dali Hashim dilantik sebagai Group Chief Executive Officer, sekali gus menamatkan hampir tujuh tahun kepimpinan beliau. Rekod SSM turut menunjukkan Darhim dilantik sebagai Manager berkuat kuasa 7 Januari 2026. Pada masa yang sama, barisan lembaga pengarah turut disusun semula dengan penyertaan beberapa pengarah baharu termasuk Dato’ Mohamed Nasri Sallehuddin, Iwan Rashman Gulamoydeen, Reagan Chan Chung Cheng, Dato’ Roslan Ibrahim, Chia Shwu Wei dan Faridah Bakar Ali.
Sepanjang tempoh Stephanie Saw menerajui DRH, iaitu bagi tahun kewangan 2021 hingga 2024, syarikat masih berdepan cabaran kewangan yang besar. Walaupun hasil meningkat daripada RM166.33 juta pada 2021 kepada RM667.36 juta pada 2024, DRH masih mencatat kerugian selepas cukai sebanyak RM133.63 juta pada tahun kewangan 2024. Dalam tempoh yang sama, kerugian terkumpul meningkat daripada RM2.86 bilion kepada RM3.49 bilion, manakala jumlah liabiliti turut meningkat daripada sekitar RM2.69 bilion kepada lebih RM5.09 bilion.
Pelantikan Darhim Dali Hashim pada Januari 2026 menandakan bermulanya era kepimpinan baharu di DRH. Beliau mengambil alih sebuah syarikat yang masih berhadapan cabaran untuk mengukuhkan kedudukan kewangan, mengurangkan kerugian terkumpul serta mengurus komitmen liabiliti yang tinggi. Berdasarkan garis masa tersebut, prestasi kewangan DRH bagi tahun 2021 hingga 2024 merupakan prestasi yang direkodkan sepanjang tempoh Stephanie Saw memegang jawatan sebagai Group Chief Executive Officer, manakala usaha pemulihan seterusnya kini menjadi tanggungjawab kepimpinan baharu.
SPRM lama berdiam diri apakah SPRM di zaman Dato’ Sri Abd Halim Aman akan terus berdiam diri?
